الحسن بن محمد الديلمي (مترجم :مسترحمى)

212

إرشاد القلوب (فارسى)

چيز كه بستمگرى به زير دستان وصف نميشود ، بينا است كه بداشتن حسى از حواس ( پنجگانه ) وصف نميگردد ( زيرا حواس از صفات ممكن است ) مهربان است از روى فضل و احسان نه بدلسوزى ، خلايق در برابر عظمت و بزرگى او خوار و فروتنند ، و دلها در برابر هيبت و عظمتش و از ترس عذاب او مضطرب و نگرانند ، و هيچ صفتى بر صفت ديگر او پيشى نگرفته است ، پس پيش از آنكه آخر ( و علت غائى ) است اول ( و علت فاعلى ) مىباشد ، و پيش از آنكه پنهان باشد هويدا است ، و غير او هر كه بوحدت ناميده شود كمست ( زيرا ما سواى او واحد عدديست ) و هر عزيزى غير او ذليل و خوار است ، و هر توانائى غير او ناتوان است و هر مالك و متصرفى غير او مملوك است و هر دانائى غير او متعلم و يادگيرنده است ، و هر قادر و توانائى غير او در بعضى امور توانا است و در بعضى ديگر ناتوان ، و هر شنونده‌اى غير او را آوازهاى بسيار بلند كر مىكند و صداهاى آهسته و دور را نميشنود ، و هر بينائى غير او از ديدن رنگهاى پنهان ( مانند رنگها در تاريكى ) و از ديدن اجسام لطيفه مانند ذره‌ها نابينا است ، و او است خداوندى كه مخلوقاتش را نه براى تقويت سلطنت و پادشاهى و نه براى ترس از پيش آمدهاى روزگار ( كه مبادا روزى محتاج شود ) و نه براى يارى خواستن بر دفع همتائى كه با او نزاع كند ، و نه براى جلوگيرى از غلبه و فخر و مباهات شريك و ضد آفريده است ، بلكه آفريدگان مخلوقاتى هستند پرورده‌شدهء نعمتهاى او ، و بندگانى ذليل و خوارند در مقابل حكم و مشيت او ، و در چيزها حلول نكرده تا گفته شود در آنها است ، و از هيچ چيز دور نگشته تا گفته شود از آنها جدا است ، آفريدن آفريدگان و تدبير و اصلاح حال